U bent hier

De onzichtbaren zichtbaar maken

De toegang tot zorg en hulpverlening waarborgen voor zeer kwetsbare maar omvangrijke groepen Brusselaars

Naast de legale migratie bestaat er ook de irreguliere migratie. Personen kunnen op drie manieren irreguliere migrant worden: door op onwettige wijze de grens over te steken, door onwettig te verblijven bijvoorbeeld na een procedure, of door onwettige arbeid. 

Het aantal mensen dat onwettig in België verblijft is ook niet of zeer moeilijk betrouwbaar in te schatten; volgens de rapportage van Schockaert, Morissens, Cincinnoto en Nicaise variëren de schattingen van 87.000 tot 140.000 personen voor heel België, met de veronderstelling dat de meesten daarvan toen in Brussel verbleven. Het wordt ook wel de 20ste Brusselse gemeente genoemd. Niets wijst erop dat dit in de toekomst zal afnemen.

De redenen van migratie die deze respondenten aangeven zijn meervoudig zoals politieke redenen (afwijkende meningen, opsluiting, marteling en misbruik), sociale en familiale redenen, vervolging van homoseksualiteit, afwezigheid van goede gezondheidszorg. De redenen zijn meestal gemengd en soms moeilijk uit elkaar te halen.

De term transmigratie slaat op meervoudige migratie. Het zijn personen die starten in een bepaald land, migreren naar een ander land om vervolgens opnieuw te migreren naar een ander land.  Transmigratie kan ook gaan over de huidige trend waar mensen supermobiel zijn geworden en zowel in land A als B leven. Recent wordt de term in de media en bij de politie ook gebruikt voor de migranten die in ons land onwettig op doortocht zijn, bijvoorbeeld richting Groot-Brittanië. Vooral het Noordstation en het Maximiliaanpark in Brussel is een tijdelijke verblijfplaats van deze reizigers. Volgens het burgerplatform blijft het aantal migranten stabiel rond de 650 individuen.

Er staan beduidend minder volwassenen met een handicap in Brussel op een wachtlijst voor gespecialiseerde zorg en ondersteuning in vergelijking met Vlaanderen

De onzichtbaren zijn niet enkel irreguliere migranten. Zo valt het op dat er beduidend minder volwassenen met een handicap in Brussel op een wachtlijst staan voor gespecialiseerde zorg en ondersteuning (3,58 per 10.000 inwoners) in vergelijking met Vlaanderen (27,13 per 10.000 inwoners). We moeten ons dus afvragen waarom mensen met ernstige aandoeningen zich in Brussel niet laten registreren als persoon met een handicap. Dit wordt des te belangrijker wanneer we naar een automatische rechtentoekenning evolueren.

De verscheidenheid en gelaagdheid van psychische kwetsbaarheid wordt dan weer goed geïllustreerd in de "Livre Noir de la Santé Mentale à Bruxelles" uitgegeven door de FAMGB in maart 2018, waarin een 50-tal Brusselse huisartsen getuigt over de mentale gezondheidsproblemen van hun patiënten. De oorzaken van dit stijgend psychisch onwelzijn zijn uiteenlopend: de grotere flexibilisering en werkdruk op de werkvloer geeft aanleiding tot burn-out, mensen in armoede en werkloosheid ervaren een sterk gevoel van zelfwaardevermindering (Welzijnsbarometer, 2017), mantelzorgers hebben nood aan praktische en psychologische ondersteuning … Ook (alcohol)verslaving is een onderschat probleem. Slechts 15% van alcoholisme wordt ook effectief zo gediagnosticeerd. Slechts 8% wordt behandeld (KCE, 2016).

Mensen zonder wettig verblijf, piepjonge nieuwkomers, niet-geregistreerde volwassenen met een handicap of mensen die niet in het hokje passen. Hoe de toegang tot zorg en hulpverlening waarborgen zeer kwetsbare maar omvangrijke groepen Brusselaars?

Zoek samen met moderator Angela Van De Wiel (Samenlevingsopbouw) en o.a. Sam Mouissat (Merhaba), Veerle Evenepoel (Medimmigrant), Minne Huysmans (VUB en auteur van het boek ‘Terpoceen, jonge nieuwkomers in de stad') naar oplossingen in de thematische werkgroep ‘De onzichtbaren, documentlozen en allerkwetsbaarsten van stad (zichtbaar maken?)' op de Staten-Generaal Welzijn en Zorg.

Contact 

Katrien De Koster

katrien.de.koster@kenniscentrumwwz.be
+32 (0)2 413 01 59

Els Nolf

els.nolf@kenniscentrumwwz.be
+32 (0)2 413 01 54

Sjoert Holtackers

sjoert.holtackers@kenniscentrumwwz.be
+32 (0)2 413 01 46
Extra info 

De Staten-Generaal Welzijn en Zorg 2019 is volzet.

Lees ook 
statengeneraal

Staten-Generaal Welzijn en Zorg roept op supercomplexiteit aan te pakken

Kennis
Welzijn
Zorg
beginpancarte

Herbekijk de Staten-Generaal via de opnames van de livestream

Kennis
Welzijn
Zorg
statengeneraal

Fotoverslag Staten Generaal Welzijn en Zorg

Welzijn
fietser

Een omgevingsanalyse van het Brusselse welzijns- en zorglandschap.

Kennis
Welzijn
Zorg
groep mensen aan tafel

Onderzoeksrapport over de ervaringen van gebruikers en professionals met de Brusselse welzijns- en zorgsector.

Kennis
Welzijn
Zorg
voorbeeld persona

Gebruikers in verhaal en beeld

Kennis
Welzijn
Zorg
voeten

Doe mee op 15 februari 2019 in Odisee, Campus Schaarbeek, Huart Hamoirlaan 136, 1030 Brussel.

Welzijn
Zorg
blote voeten speels

Enkele sprekers nemen u op sleeptouw, om nadien zelf aan de slag te gaan en samen oplossingen te zoeken.

Welzijn
Zorg
voeten marokkaanse vrouw

Het doel is samen oplossingen te zoeken.

Welzijn
Zorg
rolstoel

Staten-Generaal Welzijn en Zorg in Brussel - 15 februari 2019: inschrijven kan tot 5 februari 2019.

Welzijn
Zorg
fototentoonstelling

De foto’s tonen Brussel in al zijn verscheidenheid opdat we niet vergeten dat we het voor echte mensen doen.

Kennis
Welzijn
Zorg
stadhuis

Samenwerken over sectoren en gemeenschappen heen .

Kennis
Welzijn
Zorg
man met tassen

Hoe een Brussels werkveld van nabijheidsdiensten waarborgen en ondersteunen?

Kennis
Wonen
Zorg
jongeren met gsm

Wat betekent de digitale vlucht vooruit voor de welzijns- en zorgsector?

Kennis
Welzijn
Zorg
keukengerief

Ook zelforganisaties getuigen van veel creativiteit en vindingrijkheid.

Kennis
Welzijn
Zorg
vrouw voor voordeur

Hoe een netwerk creëren dat de helden van het veld kan dragen?

Kennis
Welzijn
Zorg