Mensen zonder wettig verblijf
Mensen zonder wettig verblijf vinden moeilijk hun weg naar zorg en welzijn in Brussel
Toegang tot gezondheidszorg en sociale hulpverlening is een fundamenteel recht. Toch geraken veel mensen zonder wettig verblijf in Brussel niet tot de juiste ondersteuning en hulp. Door stijgende druk op de rechten van mensen in migratie, een gebrek aan informatie, taalbarrières en angst voor administratieve gevolgen vragen ze vaak geen hulp.
Ook voor hulpverleners in het brede welzijnswerk is het niet altijd eenvoudig om deze doelgroep correct te begeleiden. De regelgeving rond mensen zonder wettig verblijf is complex, verandert regelmatig en wordt alsmaar strenger. Daardoor beschikken hulpverleners niet altijd over de nodige kennis om de juiste ondersteuning te bieden of om mensen door te verwijzen naar de geschikte diensten.
Deze complexe context kan leiden tot situaties waarin mensen zonder wettig verblijf geen toegang krijgen of vinden tot noodzakelijke hulp en ondersteuning, met ernstige gevolgen voor hun gezondheid en welzijn. Daarom wil Kenniscentrum Welzijn, Wonen, Zorg, in samenwerking met SAAMO, Brussels Platform Armoede en CAW Brussel, sociale professionals versterken die werken met mensen zonder wettig verblijf.
Dat doen we aan de hand van:
- vormingen over de basiskennis van hun grondrechten en de verblijfslogica. De volgende vormingen gaan door in het voorjaar van 2027.
- een expertisenetwerk voor hulpverleners die willen uitwisselen over hun werkervaring en inhoudelijke verdieping opzoeken
Acties en aanbevelingen voor de praktijk
Het traject is gestart aan de hand van focusgroepen georganiseerd met de doelgroep en met de brede welzijnssector. Twee masterstudenten van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) onderzochten in hun thesis de vraag naar motivaties, hefbomen en werkbronnen in de ondersteuning van mensen zonder wettig verblijf. Daaruit kwamen verschillende acties en aanbevelingen voor de praktijk. De bevindingen vind je verder op onze website en vatten de noden van het werkveld goed samen.
Welke acties komen eraan?
- Politiserend werken voor mensen zonder wettig verblijf.
- We zullen tussen verschillende organisaties de krachten bundelen en aankaarten wat er structureel anders kan in het beleid met betrekking tot mensen zonder wettig verblijf.
- We maken laagdrempelige en meertalige filmpjes voor mensen zonder wettig verblijf met algemene informatie over de toegang tot basisrechten en dienstverlening.
Expertisenetwerk mensen zonder wettig verblijf
Als hulpverlener bots je op heel wat uitdagingen: een strenger migratiebeleid, een versnipperd hulpaanbod, hoge werkdruk, de confrontatie met onrecht en de vraag wat jouw rol als sociaal werker is voor mensen zonder wettig verblijf. In dit lerend willen we expertise over ondersteuning voor mensen zonder wettig verblijf samenbrengen en delen.
De volgende sessie is gepland op 26 oktober 2026 en gaat over mentaal welzijn bij mensen zonder wettig verblijf.
Blijf op de hoogte van vormingen en acties rond mensen zonder wettig verblijf
Heb je vragen of ideeën? Wil je meer weten over de acties of zelf een actie voorstellen? Laure en Frank helpen je graag verder!
Laure Bakker - Inclusie en beleidsondersteuning
