U bent hier

Armoede en Sociale Uitsluiting

De aanwezigheid van brugfiguren en laagdrempelige plaatsen zijn een opvallende sterkte van het Brusselse terrein

Armoede en sociale uitsluiting gaat over veel meer dan enkel inkomen. Volgens de gekende definitie van Prof. Em. Jan Vranken is armoede “een netwerk van sociale uitsluitingen dat zich uitstrekt over meerdere gebieden van het individuele en collectieve bestaan. Het scheidt de armen van de algemeen aanvaarde leefpatronen van de samenleving. Deze kloof kunnen ze niet op eigen kracht overbruggen.” Armoede en sociale uitsluiting kunnen zowel de oorzaak als het gevolg zijn van een onvoldoende toegang tot inkomen, werk, opleiding, gezondheid, huisvesting, maatschappelijke participatie.

Welzijnsbarometer 2019

In het Brussels Gewest is er meer armoede dan in de rest van België. De Brusselse Welzijnsbarometer 2019  toont aan dat een groot aantal Brusselaars in moeilijke omstandigheden leeft. Het Gewest wordt geconfronteerd met belangrijke uitdagen op vlak van huisvesting, tewerkstelling, onderwijs, gezondheid en welzijn; allemaal determinanten van (kans)armoede. Een op de drie Brusselaars moet rondkomen met een inkomen onder de armoederisicogrens. Één volwassene op vijf leeft van een bijstandsuitkering (leefloon, IGO, enz) of een vervangingsinkomen (werkloosheidsuitkering, invaliditeitsuitkering) en bijna een vierde van de Brusselse kinderen jonger dan 18 leeft in een huishouden zonder inkomen uit werk.

Inclusief Brussel

Ondanks deze realiteit zijn veel Brusselse welzijns- en zorgvoorzieningen niet altijd voldoende toegankelijk voor de meest kwetsbare inwoners. Het overlegplatform Inclusief Brussel wil daar iets aan veranderen. Het Kenniscentrum WWZ neemt de coördinatie op zich van dit overleg, waaraan ook het CAW, Samenlevingsopbouw en het Brussels Platform Armoede (BPA) deelnemen.

Speerpunten van Inclusief Brussel tijdens de afgelopen jaren:

 

  • 2019-2020: Als aanvulling op de omgevingsanalyse ‘Brussel, gezond en wel?' van 2018 waar de groep van mensen zonder wettig verblijf niet kon worden gehoord, koos Inclusief Brussel ervoor om de situatie van deze uiterst kwetsbare doelgroep dieper te gaan verkennen. De focus werd daarbij gelegd op de zorg- en welzijnsnoden van kwetsbare gezinnen met minderjarige kinderen, waaronder gezinnen zonder wettig verblijf. De groep gezinnen die in extreme armoede leven en met zeer moeilijke leefomstandigheden worden geconfronteerd is uiterst divers. Bestaand cijfermateriaal en ervaringen van eerstelijnswerkers in het Brussels Gewest wijzen op een sterke toename van gezinnen met kleine kinderen (0 tot 6 jaar) in extreme armoede en moeilijke leefomstandigheden op 10 jaar tijd. Al deze gezinnen worden geconfronteerd met heel wat problemen in verschillende levensdomeinen.  Inclusief Brussel en Opgroeien bundelden de krachten om de leefsituatie van deze gezinnen en de formele en informele ondersteuningspraktijken te verkennen aan de hand van diepte-interviews met ouders, welzijnswerkers en vrijwilligers. Het doel van dit project is om mogelijkheden te ontwikkelen voor deze gezinnen om hun veerkracht te vergroten en de radius aan hefbomen voor een kansrijke leefomgeving en stabiele opvoedingssituatie voor de kinderen uit te breiden. Het volledige rapport ‘Kwetsbaarheid en veerkracht in Brussel. Brusselse gezinnen met kinderen in precaire leefomstandigheden’ kan u hier lezen. Tijdens de zoekconferenties van 14 en 21 januari 2021 brengen we formele en informele actoren uit de preventieve gezondheids- en welzijnssector samen  en zoeken we naar werkbare praktijken om de ondersteuning aan deze gezinnen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te verbeteren.

 

  • 2021 – 2022: Ondanks het feit dat digitale oplossingen ook in het domein van welzijn en zorg veel mogelijk maken, stellen we vast dat digitale tools en wegen vaak afgesloten blijven voor zij die ze het meest nodig hebben, de kwetsbare Brusselaars. De coronacrisis die we in 2020 meemaakten heeft meer dan ooit de pijnpunten van de digitale kloof aan het licht gebracht. Dit is uiteraard ook de partners van inclusief Brussel niet ontgaan, reden waarom het werken aan de digitale kloof en digitale inclusie bovenaan de agenda zal staan voor de komende jaren. In 2021 starten we met een traject om concrete invulling te geven aan het begrip digitale inclusie. Welke drempels ervaren de hulpvragers? Welke digitale moeilijkheden zorgen ervoor dat ze niet de hulp krijgen die ze nodig hebben? Om daarna te kijken welke oplossingen deze kloof kunnen dichten, zowel vanuit de kant van de hulpvrager, de overheid als de aanbieder.
Lees ook 
kinderen

Een groeiende groep van kinderen in Brussel leeft in zeer precaire leefomstandigheden.

Kennis
Welzijn

Thuislozen hebben nood aan een dak boven hun hoofd, maar ook hulpverlening in de geestelijke gezondheidszorg, personen met een handicap, OCMW’s

Welzijn
cover cahier

Iemand zal pas hulp en ondersteuning vragen, indien hij of zij die eerst heeft kunnen bieden.

Welzijn
Zorg
Cover cahier Brusselse gezinnen met kleine kinderen in precaire leefomstandigheden

Dit cahier geeft een inkijk in het leven van gezinnen in kwetsbare leefomstandigheden en in de gezinsondersteuning op het terrein. We vatten de...

Kennis
Welzijn
Wonen
Zorg